برای شادروان علی آبچوری؛قوشمه‌نواز بزرگ کُرد خراسان

نویسنده : استاد علیرضا سپاهی

علی آبچوری (آبشوری) ؛قوشمه‌نواز بزرگ کُرد به ناگاه بارسفربست و همه عاشق ها و ساز‌نوازهای شمال خراسان را در کنار علاقمندان موسیقی مقامی وسنتی کُردهای خراسان به سوگی سترگ نشاند؛او همان است که در کاست”شب،سکوت،کویر”استاد محمدرضا شجریان،نوای ملکوتی قوشمه‌اش را بارها شنیده‌اید.آنچه اکنون دراین مصیبت ازدست من برآمده،این سه مصرعی (سه خشتی؛سه گانی) کُردی است که با تایپ لاتین و برگردان فارسی تقدیم حضورتان می کنم.

قوشمه(۱)

هه‌میزا قووشمئ وه‌تال وو

ئالیئک ئشکه‌ست،ئالیئک لال وو

دیسا ئیله‌ک ئوقه‌ت تال وو !

hemîza qûşmê wettal û

alyik işkest   alyik lal û

dîsa îlek uqet tal û !!..i

آغوش “قوشمه” خالی ماند

یک طرف شکست و سوی دیگرش لال شد

دوباره یک ایل به اندوه نشست !

………………

۱-قوشمه؛سازی است که معمولا از دو عدد نی کنارهم نشسته ساخته می شود اما درخراسان شمالی و درمیان کُردهای آن،این ساز را اغلب از استخوان بال نوعی عقاب می سازند.دوبخش کوتاه و بلند دارد که بخش کوتاه آن تولید نوا می کند و آن را “پیک” یا “پیق” می گویند.بخش دیگر(بخش بلند) همان بخش استخوانی است ؛ شامل دوقطعه استخوان مجوٌف ، هریک به طول پانزده الی بیست سانتیمتر که کنار هم قرار می گیرد و بطور دقیق وماهرانه توسط مفتول های نازک به هم پیچ می ‌شوند.

این همان بخش اصلی است که بوسیله آن،نوازنده نوای پیق را بدل به آهنگ می کند.واژه قوشمه درواقع به معنای دوتایی و جفتی است که اشاره به همین دواستخوان موازی هم دارد ومعمولا چنانچه یکی از دو طرف قوشمه به هردلیل ازکاربیفتد،سوی دیگر هم لال می شود و قوشمه‌نواز نمی تواند نوای دلخواهش را ازآن بیرون آورد.شعر،اشاره به همین مناسبت دارد.

برگرفته از تارنگار اتفاقا ما

http://sandifal.blogfa.com/

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصاتِ خود را پر کنید یا برایِ ورود رویِ نقشک‌ها کلیک کنید:

نشان‌وارهٔ WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: