آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست

جشن باستانی چهار شنبه سوری

جشن باستانی چهار شنبه سوری







برگرفته از وب سایت انجمن پژوهشی ایرانشهر

http://iranshahr.org/

نیلوفر احمدپور و مسعود لقمان- شب آخرین چهارشنبه سال برای بیش‌تر ایرانیان، شبی خاطره‌انگیز است. شبی که ایرانیان با افروختن آتش در بام‌ها و صحن خانه‌ها، کوچه‌ها، خیابان‌ها و بیابان‌ها به نبرد با تیرگی‌ها و تاریکی‌ها می‌روند.

چهارشنبه سوری می‌آید تا بگوید امسال نیز به مانند هزاران سال پیش “نوروز پیروز” به دیدن ایران‌زمین خواهد شتافت و با یادآوری این‌که فرهنگ ملّی ایران در تاریخ هزاران ساله‌ی سرزمین‌شان که آکنده از پیروزی‌ها و شکست‌ها، فرازها و فرودهاست، سیاوش‌وار، پیروزمندانه از دلِ آتش‌ها و سختی‌ها بیرون خواهد آمد تا روزگاری نوین را نوید دهد؛ چراکه به گفته‌ی حافظ:

دورِ گردون گر دو روزی بر مُراد ما نرفت

دائماً یکسان نباشد حالِ دوران غم مخور

امروزه میان ایرانیان آتش سوری کارکرد دیگری نیز یافته است و آن این است که افزون‌تر از همه‌ی جشن‌های ایرانی، جلوه‌گاه پاسداری از فرهنگ و هویّت ملّی ایرانیان در برابر دشمنان تاریخی آن شده است.

بی‌شک اگر این آیین که به مانند همه‌ی جشن‌های پدران و مادران‌مان، سرشار از منش، اخلاق، خردورزی و بیانگر جلوه‌هایی از زندگی آنان بوده‌است، اکنون این چنین مسخ‌شده و به شیوه‌ای ناهنجار برگزار می‌شود، گناه آن تنها بر گردن کسانی است که آگاهانه ‌یا ناآگاهانه در پی مبارزه با فرهنگ ملّی ایران هستند. به گفته‌ی دوستِ فرزانه، مازیار قویدل:

چـونکه
آتـش شـد بـه پـا
گیسـوی تـاریکـی بـریـد
تیــرگـی را کـس نـدیـد
تیـرگـی
بـا روشنـی
همـدم نگـردد هیـچ‌گـاه

در ادامه ی این نوشتار مطالبی پیرامون جشن باستانی چهارشنبه سوری از دیدگاه پژوهشگران و اساتیدی چون :

دکتر محمد علی اسلامی ندوشن:

ایرانیان برای بهتر بهره‌گرفتن از زندگی، جشن‌هایی را که هماهنگ با فصل‌های سال و طبیعت است، برگزار می‌کردند. آتش نیز به عنوان یک عنصر حیاتی در آیین ایرانیان همواره زنده بوده است…

دکتر پرویز رجبی:

به گمان من جشن چهارشنبه‌سوری که پیش از اسلام – به سبب نبود هفته شمار در گاه‌شماری ایرانی – به این نام خوانده نمی‌شده است، جشنی است در پیوند با آتش و برای فراهم‌آوردن دود برای فروهرهای(روح و روان) درگذشتگان خاندان که شب‌های عید به خانه‌های خود سرمی‌زدند بوده است. فروهر‌ها (ارواح) با دیدن دود خانه‌ی خود دودمان خود را می‌یافتند. خانواده‌ها علاوه بر برانگیختن، دود خانه‌ی خود را نیز برای پذیرایی فروهر پاکیزه می‌کردند…

استاد مرتضی ثاقب فر:

در کتاب بُندهشن (آفرینش آغازین) که براساس نَسک‌های گمشده‌ی اوستا نوشته شده است، نه تنها چگونگی و علت آفرینش گیتی و انسان از نظر دین زرتشت بلکه علت آفرینش شادی برای انسان را بیان می‌کند، پی می‌بریم که با یک علت ژرف دینی برای شادبودن روبرو هستیم. یعنی شادبودن و شادزیستن در واقع یک خویشکاری یا تکلیف دینی است. چرا چنین است؟

استاد فریدون جنیدی:

ما جشنی به نام سوری نداریم. سور در اوستا از واژه “سَئورَ” (Saora) گرفته شده‌است، ‌یعنی خوراک هنگام روشنایی یا مهمانی روز و هیچ ارتباطی به این جشنِ پایان سال ندارد ولی بعدها ارتباط داده شد. داستان از این قرار است که ما…

بخوانید:

برای خواندن متن کامل به برگه دو بروید :

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصاتِ خود را پر کنید یا برایِ ورود رویِ نقشک‌ها کلیک کنید:

نشان‌وارهٔ WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

درحال اتصال به %s