از قالب های شعری سه خشتی و لوبانگی چقدر می دانیم؟

به قلم : هیوا مسیح

برای نخستین بار در فضای اینترنت

برگرفته از کتاب سه خشتی ، ترانه های کوچک کُرمانج

سه خشتی یکی از قالب های بی بدیل شعر ایرن و جهان است . کُردهای شمال خراسان دو قالب شعری خود را از ابتدای تاریخ خود حفظ کرده اند .

لوبانگی و سه خشتی .

سه خشتی در سه مصراع و در هشت هجا سروده می شود دارای وزن و قافیه است

کُردهای کُرمانج شمال خراسان به هجا ((شَلپه )) می گویند.

سه خشتی گاه به هایکوهای ژاپنی می ماند گاه خودش است گاهی برشی از یک تصویر بزرگ است ، گاه عبور بادی است در علفزار، گاه رعدی در آسمان

سه خشتی بازمانده ی شعر خسروانی عهد ساسانی است که بعد ازحمله عرب به ایران، رفته رفته خاصه در زبان پهلوی و فارسی از بین رفت.

اما کُردهای کُرمانج شمال خراسان توانستند آن را تا به امروز ادامه دهند

زنده یاد مهدی اخوان ثالث شاعر بزرگ امروز و زنده یاد ملک الشعرای بهار این قالب را یکی از زیباترین  قالب های شعری دانسته اند.

اغلب این اشعار به دلیل وزن قافیه و هجای کوتاه این ویژگی را دارند که هرکس به فراخور دل خویش به هر آهنگی و مقامی آن را بخواند.

شعر کُردهای شمال خراسان هم نفس موسیقی رقص و زندگی آن هاست.

سرایندگان این نوع شعر از دیرباز مردم عادی و بی سواد بوده اند. زنان و مردان ،دختران و پسران جوان ،چوپانی در تپه ها ،پیری در ایل ،آواز خوانی

در راه ، نوازنده ای در کوه .

سه خشتی علاوه بر زندگی سینه به سینه نخستین بار در سال 1927 پس از سال ها تلاش و گردآوری ،توسط ایران پژوهش و کُرمانج پژوه روسی

ایوانف در مجله آسیایی بنگال منتشر و سپس در قالب کتابی به چاپ رسید.و سال ها پیش نیز تعدادی  از این اشعر توسط کُرمانج پژوه استاد کلیم

الله توحدی ( کانیمال) منتشر شد.

لوبانگی

نوعی شعر آزاد و یکی از پیشرفته ترین قالب های شعری کُرمانجی در کنار سه خشتی است.

این قالب شعری خود را موظف به رعایت قافیه نمی داند و در مصراع های نابرابر سروده می شود.

شعری شبیه شعر نیما یوشیج ، لوبانگی نوعی شعر آزاد است که ریتم و آهنگ و وزن، به آن ساختار و سازمانی تازه می بخشد ،لوبانگی

قرن ها قبل از ظهور نیما یوشیج در ادبیات کُردهای کُرمانج شمال خراسان رایج بوده است


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصاتِ خود را پر کنید یا برایِ ورود رویِ نقشک‌ها کلیک کنید:

نشان‌وارهٔ WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: